Quảng cáo xin liên hệ sđt: / Hoặc qua mail

Tổn thương võng mạc do đái tháo đường

8:41 AM | 31/10/2014 - Khỏe +

(SKGĐ) Bệnh đái tháo đường là bệnh mạn tính gây tổn thương vi mạch toàn thân dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho thận, mạch, thần kinh… đặc biệt là võng mạc. Nó là nguyên nhân hàng đầu gây mù loà ở người bệnh.

Kết hợp ĐÔNG TÂY Y điều trị tiểu đường hiệu quả

Ngăn ngừa đái tháo đường hiệu quả với bí ngô

Trị đái tháo đường - uống thuốc đúng liều chưa đủ

Thức uống ưu việt cho người đái tháo đường

Giảm đái tháo đường hiệu quả với cây vối

3 lý do người bị đái tháo đường nên ăn gạo lứt

Thức ăn cho người đái tháo đường và cao huyết áp

6 món ăn bài thuốc ngon cho người đái tháo đường

Ngồi lâu dễ bị đái tháo đường

Stress là thủ phạm gây đái tháo đường ở phụ nữ

Bác Huỳnh Thị Lan (61 tuổi ở Huỳnh Văn Bánh, P.12, Q.Phú Nhuận, Tp.HCM) chia sẻ: “Tôi phát hiện ra mình mắc bệnh đái tháo đường 13 năm trước. Đến nay, bệnh tình của tôi đã chuyển sang đầu giai đoạn đái tháo đường tuýp 1. Mặc dù trong nhiều năm qua tôi và gia đình đã tìm mọi cách để duy trì và hạn chế để cho bệnh không tiến triển, nhưng làm sao tránh khỏi, thời gian mắc bệnh lâu quá nên bệnh tình vẫn có dấu hiệu tiến triển, cộng với tuổi tác ngày càng cao, bệnh tình ngày càng nhiều. Tôi đã kiên trì nghe theo lời khuyên của bác sĩ, để tránh tối đã các biến chứng do đái thóa đường gây ra, nhưng cuối cũng tôi cũng không tránh khỏi. Hai năm về trước, tôi bị biến chứng bàn chân, hai bàn chân tôi bắt đầu loét, nhưng tôi đã được bác sĩ cảnh báo trước nên nhanh chóng chữa trị và đã khỏi. Sau thời gian đó thì tôi thấy mắt mình có dấu hiệu mờ dần, tôi lại chủ quan nghĩ già rồi nên mắt kém đi cũng là chuyện bình thường, nhưng nó mờ đi nhanh chóng quá. Nhưng đến dịp đi khám định kỳ, tôi đã được bác sĩ cho biết tôi đang bị tổn thương võng mạng nhanh do đái tháo đường, nên cần phải được điều trị càng sớm càng tốt”.

Nguyên nhân tổn thương

 

Bạn nên biết

- Bệnh võng mạc đái tháo đường xảy ra trong 90% các trường hợp đái tháo đường tiến triển sau 10-15 năm, bất kể đái tháo đường phụ thuộc Insulin hay không.

- Trên thế giới hiện có khoảng trên 200 triệu người mắc đái tháo đường, còn ở Việt Nam khoảng 4,5 triệu người mắc, trong đó có khoảng 20% những người mắc tiểu đường có biến chứng ở mắt với các mức độ khác nhau.

- Độ tuổi mắc bệnh võng mạc đái tháo đường là từ 20-65 tuổi.

Võng mạc là bộ phận cảm thụ ánh sáng, trong đó hoàng điểm là trung tâm của võng mạc, nơi cho thị lực tinh tế nhất. Ảnh hưởng của bệnh đái tháo đường trên võng mạc làm cho võng mạc bị tổn thương nặng, ảnh hưởng trầm trọng tới chức năng thị giác.

Khi bị tổn thương võng mạc do đái tháo đường thì tại mắt, do tổn thương các mao mạch võng mạc, làm tăng tính thấm thành mạch, thoát huyết tương vào võng mạc gây phù nề. Khi mao mạch bị phá hủy gây tắc và làm thiếu máu võng mạc, khi đó cơ thể phản ứng bằng cách tiết ra các yếu tố kích thích sự phát triển các mạch máu mới (tân mạch) để nuôi dưỡng những vùng võng mạc này. Tuy nhiên những mạch máu này mỏng manh dễ vỡ gây ra các biến chứng xuất huyết dịch kính, xơ hóa gây co kéo bong võng mạc.

Các yếu tố của bệnh

Các yếu tố để đánh giá tiên lượng bệnh lý mắt ở người đái tháo đường tuýp 1 là:

- Thời gian mắc bệnh càng lâu, tiên lượng càng xấu.

- Tình trạng kiểm soát glucose máu, kiểm soát kém thì tiên lượng rất xấu.

- Tăng huyết áp.

- Protein niệu dương tính, tiên lượng xấu.

- Giới tính, nam mắc bệnh đái tháo đường có tiên lượng xấu hơn nữ.

Bệnh lý võng mạc ở người đái tháo đường tuýp 2 cũng phụ thuộc nhiều vào thời gian mắc bệnh và tình trạng quản lý glucose máu. Nhưng hình thái tổn thương có khác với người đái tháo đường tuýp 1 ở chỗ ngoài bệnh lý võng mạc, một tỷ lệ lớn người bệnh đái tháo đường tuýp 2 còn mắc bệnh đục thủy tinh thể.

Tổn thương võng mạc do đái tháo đường thường chia thành 2 giai đoạn:

Giai đoạn sớm: Tùy theo số lượng nhiều hay ít các mạch máu bị dãn ra mà chất dịch, máu, mỡ thoát ra khỏi mạch máu gây phù võng mạc nặng hay nhẹ và tùy theo có phù ở vùng hoàng điểm hay không mà mắt có biểu hiện bị mờ. Như vậy, cần lưu ý là trong giai đoạn này, bệnh đã có tổn thương ở võng mạc, dù cho mắt có biểu hiện mờ hay không.

Giai đoạn muộn: Có những mạch máu mới, bất thường, mọc ra trên bề mặt võng mạc (gọi là tân mạch). Chúng rất dễ bị vỡ và có thể gây ra chảy máu trong mắt và làm cho bệnh nhân bị mờ mắt đột ngột. Điều này nói lên tầm quan trọng của việc đi khám mắt đều đặn của người bệnh tiểu đường.

Phát hiện và điều trị sớm

Theo bác sĩ Ngô Thế Phi (Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Thu Đức, Tp.HCM): Ở Việt Nam, bệnh võng mạc đái tháo đường ngày càng tăng. Tuy nhiên, những bệnh nhân đái tháo đường mới chỉ được theo dõi, quản lý tại các trung tâm nội khoa. Khi có biến chứng tại mắt thì bệnh nhân mới đến khám chuyên khoa mắt. Những bệnh nhân này rất cần được theo dõi, quản lý và điều trị sớm bệnh võng mạc đái tháo đường một cách có hệ thống.

Để đánh giá tổn thương võng mạc do đái tháo đường có nhiều phương pháp: Soi đáy mắt, chụp ảnh màu đáy mắt kỹ thuật số, chụp mạch huỳnh quang võng mạc. Hiện nay ở Hà Nội và Tp.HCM, hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn đã có máy chụp kỹ thuật số cho độ phân giải cao tới 6.1 triệu điểm ảnh (Mega pixel) thậm chí không cần nhỏ dãn đồng tử, cho phép lưu ảnh trong máy tính - bệnh nhân được khám, hội chẩn bởi các chuyên gia đáy mắt trong và ngoài nước.

Nhờ phát hiện được chính xác các tổn thương trên võng mạc, việc ra chỉ định chụp mạch huỳnh quang, laser quang đông võng mạc có thể kịp thời bảo tồn thị lực cho bệnh nhân đái tháo đường để phục vụ công tác điều trị, bệnh viện cũng trang bị máy laser màu với bước sóng 532nm, đây là loại laser mà mạch máy có thể hấp thu tới 90% năng lượng. Điều này góp phần giảm biến chứng, tăng tác dụng điều trị của laser quang đông võng mạc.

Quy trình khám điều trị cho bệnh nhân võng mạc đái tháo đường theo khuyến cáo của Hiệp hội đái tháo đường thế giới (IDF):

1. Khám thị lực.

2. Khám mắt trên kính hiển vi, tư vấn điều trị.

3. Đo nhẵn áp, nhỏ dãn đồng tử.

4. Siêu âm mắt đánh giá tình trạng dịch kính – võng mạc.

5. Khám và chụp ảnh màu đáy mắt kỹ thuật số lưu dữ liệu.

6. Chụp mạch huỳnh quang võng mạc (nếu cần).

7. Laser quang đông võng mạc bằng laser màu 532 (khi có chỉ định).

Mặc dù đã có những tiến bộ lớn về khoa học và kỹ thuật trong chẩn đoán và điều trị bệnh võng mạc đái tháo đường, nhưng việc khám mắt định kỳ là rất quan trọng, giúp phát hiện sớm, quản lý và điều trị laser kịp thời. Đó là cách tốt nhất góp phần nâng cao chất lượng sống cho bệnh nhân đái tháo đường.

 Theo chuyên đề

Sức khỏe gia đình (NXB Y học)

Đầu trang